A A A

Čečava se prvi put u pisanim izvorima spominje 1323. godine u Povelji bana Stjepana i brata mu Vladislava (Kotromanići), kojom oni nagrađuju kneza Grgura Stipanovića, dajući mu u baštinu pet sela u tadašnjoj oblasti Usora: „prvo, Čeč'vu, druga Hr'stuš, Tretije Unenovšići Uskrš', D. Volović', e, Modrič' za njegovu virnu službu". Navodno, knez Grgur je bio otpremljen ispred bosanske vlastele da od „burskog" (biće: ugarskog) kralja dovede zaručnicu banu Stefanu.

Jedna legenda iz čečavskog kraja može se dovesti u vezu sa ovim istorijskim izvorom. U zaseoku Plane, istočno od brda Grualj (543 m), nalazi se nešto niži vis koji narod zove Kraljičino brdo (na nekim vojnim kartama stoji: Kraljičino guvno). Vis Kraljičino brdo danas su njive i kućište Nikifora Jotanovića. Sjeveroistočnom stranom opasuje ga šuma pa je očigledno vrh brda nekada iskrčen. Na njemu je raskrsnica starih karavanskih puteva koji se račvaju na četiri strane: Stupljanski put za Stupu i Osredak, put preko Miladića brda za Čečavu, Popovski put za Kulaše i put preko Grualja za G. Vijačane i Šnjegotinu. Sa brda puca vidik na sve strane. Kažu da se za dobre vidljivosti vidio plamen rafinerijske baklje u Brodu.

Prema predanju na tom visu je u davna vremena dočekana bosanska kraljica sa svatovima. Sveštenik Stojan Stanković ovako je zabilježio priču o Kraljičinom guvnu u Ljetopisu parohije čečavske: „Čitao sam u nekom časopisu (sad se ne sjećam kojem) sledeće:

Kad se ženio Ban, poslao je svog vojvodu (valjda Grgura) da mu dovede „nevjestu" a kao protuuslugu za to dao mu je „na uživanje" selo Čečavu u oblasti Usorskoj. Uživalac Čečave (valjda Grgur) pozvao je Banicu (po narodnom: Kraljicu) u goste te je naredio da se na najvišem visu u Čečavi isiječe šuma u obliku guvna (armana) da sa tog mjesta Banica vidi svoju banovinu. Po imenu „Kraljica" to mjesto se nazva „Kraljičino guvno" — a sa njega se vidi sve do Save. Lijevo i desno otvara se jedan an horizont dokle god oči vide.

Sveštenik Stanković ne pominje kraljičino ime. U pričama mještana spominje se „kraljica Jerina". Zna se da je ban Stjepan 1323. godine sklopio brak sa Jelisavetom, kćerkom Kujevskog vojvode Kazimira, koja je bila rođaka ugarske kraljice Stefanije i živjela na njenom dvoru. Prilikom prolaska njenih svatova iz Ugarske za Bosnu sasvim je moguće da je kraljica, idući najkraćim putem, stigla i na pomenuto brdo.

Kada je i kako Čečava dobila ime početkom 14. vijeka, nije pouzdano objašnjeno. Istorijski period od početka 14. do početka 19. vijeka ostaje nerasvijetljen. Na području Čečave nema pisanih tragova civilizacije u tom periodu. Vjeruje se da je krajem 17. vijeka (tačnije 1690. godine) u periodu velike seobe Srba pred najezdom Turaka i stanovništvo Čečave krenulo na sjever. Postoje provjereni istorijski podaci da je narod usorskog kraja te godine preselio na područje današnje Slavonije. Tako su kaluđeri manastira Stuplje i Liplje dospjeli 1691. godine u manastir Orahovicu kod Slavonske Požege. Postoji mišljenje da su kaluđeri iz manastira Stuplje, idući preko Komušanskih brda, došli u Čečavu (Javorovu), gdje su se sastali sa kaluđerima iz Liplja, koji su u Čečavu došli preko Šnjegotine, odakle su zajedno preko Krnjina i dalje niz tok Ukrine, kraj Detlaka, gdje je takođe bio manastir, izbili na Savu i prešli u Slavoniju. Sa njima je po svoj prilici otišlo i stanovništvo Čečave. To potvrđuje činjenica da se kod Slavonske Požege, na obroncima Psunja, i danas nalaze srpska sela Čečavac i Čečavski Vučjak. Dio stanovništva iz Čečave ostao je prilikom seobe na desnoj obali Save kod Broda, gdje i danas postoje porodice sa prezimenom „Čečavac". Arheolog Đuro Basler tvrdi da su ove porodice porijeklom iz sela Čečave kod Teslića. Dr Milenko S. Filipović u svom putopisnom bilježenju iz 1938. godine spominje selo Čečavci u naselju Grk kod Bosanskog Broda, što potvrđuje tezu o raseljavanju Čečave usled ratnih stradanja.


Da li su se neke porodice Čečavaca vratile u 18. vijeku na stara ognjišta ili su selo naselili novi prognanici i bjegunci, teško je reći. Imajući u vidu način i uslove života u to vrijeme teško je pretpostaviti da su postojali ozbiljni razlozi za vraćanje.
U nazivu sela postoji korijen ilirsko — arbanaške riječi „Čeč", koji znači tjesnac — klanac, uzak prolaz. I danas u Čečavi postoji više lokaliteta koji nose naziv „klanac" pa je najvjerovatnije selo tako i dobilo ime.
Pouzdani podaci o životu na prostorima Čečave datiraju od dolaska u selo sveštenika Stojana Stankovića zvanog „Špica" početkom 19. vijeka. Nije tačno utvrđeno kada je pop Stojan došao u Čečavu ali je na jednom nadgrobnom krstu ostao trag da je „posvećen za jereja godine 1828. juna 29." Jedini pisani dokument koji sadrži podatke o Čečavi u 19. vijeku i početkom 20. vijeka jeste „Ljetopis parohije Čečavske", čije je pisanje započeo potomak iz njegove loze sveštenik Stojan Đ. Stanković 1933. godine. Njegovo svjedočenje daje dragocjene podatke o duhovnom razvoju sela kroz čitav jedan vijek.


Stanovništvo
Чечава
година пописа 1991. 1981. 1971.
Срби 2.503 (95,68%) 2.919 (95,45%) 2.794 (97,52%)
Хрвати 36 (1,37%) 41 (1,34%) 33 (1,15%)
Муслимани 1 (0,03%) 1 (0,03%) 2 (0,06%)
Југословени 54 (2,06%) 78 (2,55%) 15 (0,52%)
остали и непознато 22 (0,84%) 19 (0,62%) 21 (0,73%)
укупно 2.616 3.058 2.865

Porast brojastanovnika prema dostupnim podacima
Година Број становника
1865. 1200
1901. 1479
1933. 2129
1865. 1200
1991. 2616

Geografski položaj

Čečava zauzima sjeveroistočni dio teslićke opštine. Prostire se na obroncima planine Javorova i leži u slivu rijeke Male Ukrine. Dr Milenko S. Filipović zapisuje: „Visoko po kosama i stranama u laktu koji čini rijeka Mala Ukrina raštrkane su „palanke" sela Čečave, jednog od retkih bosanskih sela čije je postojanje dokumentarno osvedočeno za srednji vijek."

Površina sela iznosi 78.070.597 t2 (7.807 hektara). Graniči se sa selima prnjavorske opštine: Gornjim Vijačanima i Kulašima, na sjeverozapadu, sa selima dobojske opštine Osrecima, Ljebom i Stanarima na sjeveroistoku, selima teslićke opštine Rastušom, Ukrinicom i Osivicom na istoku, Ronkovićem i Pribinićom na jugu i Šnjegotinom Gornjom na zapadu.

Granica sela ide od dvanaestog kilometra (ušće rijeke Osivice u Malu Ukrinu) u pravcu jugozapada brdom Nedića vis do Tisovca, preko Alijine i Brezine kose do Miljkovca. Od visa Miljkovac granica skreće prema sjeverozapadu preko visa Rovovi i Mala Hrastovača i izbija na Lipovu Glavu. Sa Lipove Glave granica skreće prema sjeveru na brdo Bogdanicu, pa preko Kreštalovca izbija na Šabanovu glavicu. Sa Šabanove glavice granica ide prema sjeveroistoku na Vučiće bare i preko brda Puškarnica izbija na brdo Grualj. Sa Grualja granica se spušta Kraljičinim brdom na Stupljanski put i izbija na velike Vinogradine i Prokop, a zatim brdima Velikom i Malom Bolobanovicom izbija na istočnu kotu 249. Dalje granica skreće u pravcu jugoistoka do rijeke Male Ukrine i ide njenim tokom do dvanaestog kilometra.

Administrativni centar sela je u slivu potoka Čečavice u Malu Ukrinu. U centru se nalazi osmogodišnja škola sa stambenom zgradom za nastavnike, ambulanta, pošta, veterinarska stanica, nekoliko prodavnica i kafana, diskoteka i dva frizerska salona.

Selo je smješteno na jedinom tranzitnom putu koji povezuje Teslić sa Dobojom i Prnjavorom. U vrijeme rata 1992/93. preko Čečave je išla jedina putna veza Teslića sa Dobojom i koridorom za Srbiju. Do rata, put je od Teslića bio asfaltiran do šesnaestog kilometra (do zaseoka Savkovići) a spojen asfraltom čitavim tokom tek nakon rata.

Lokalni putevi povezuju zaseoke Plane, Gornju Čečavu, Petkoviće i Prodanoviće.


Mape

Područje koje Čečava zauzima u odnosu na druge Mjesne zajednice, reljef i drugo, možete pogledati na ovoj topograskoj karti.

3D detaljnu mapu pogledajte ovdje.

Google mapa